Sürüngenlerde Görülen Davranış Problemleri ve Çözüm Önerileri

[Djpink]

Sürüngenler çok iyi petler olabilirler. Bu hayvanların ısırma huylarının olduğu, özellikle bazılarının çabuk sinirlenen bir yapıya sahip oldukları bilinmektedir. Hayran olduğumuz bu sürüngenler ve amfibilerin (hem karada hem de suda yaşayan) gerçekten vahşi hayvanlar olduklarını unutmamalıyız. Birçoğu vahşi hayattaki doğal ortamlarından koparılarak pet olarak yetiştirilmeleri sağlanmıştır. Sadece birkaç generasyon doğal ortamları dışında yetiştirilmiştir ve sürüngenler kedi, köpek gibi evcilleştirilmiş, insanoğluna uyum sağlamış hayvanlar değildirler.

iguana


Sürüngenler çoğunlukla içgüdüleriyle hareket ederler. Herhangi bir etkiye karşı verdikleri tepkileri bazen siz kendinize yöneltilmiş tepkiler olarak algılayabilirsiniz. Örneğin karnı acıkan yılanınızın suyunu değiştirmek için elinizi kafesine soktuğunuzda sizi ısırabilir. Siz acı içinde elinizi geri çekerken o elinizi yiyecek bir şey sandığı için ısırmıştır oysa.
Sürüngenlerde en çok karşılaşılan davranış bozukları saldırganlık ve ısırmadır. Saldırganlık birkaç grupta toplanabilir.

bukalemun


Defansif saldırganlık
Sürüngeniniz bir tehlike sezinlediği anlarda saldırgan tavırlar takınabilir. Bu saldırganlığın sebebi gerçek bir tehlike de olabilir, kendi bölgesini savunmak için yaşadığı bir tedirginlik de. Çekingen, ürkek bir sürüngen etrafında birisi hızla hareket ederken kendini tehdit altında hisseder ve korkar. Doğal hayatta bu tür hayvanların sonları diğer hayvanlara yem olmak olduğundan bu tür hareketler onları daima korkutmuştur. Ani hareketler onları kızdırır. Isırıklardan korunmak için onları ürkütmemeye dikkat etmelisiniz.

Bölgesel Defans
Sürüngenler genellikle bölgesel yaşama ayak uydurmuşlardır. Kendi yaşama alanlarını sınırlandırmışlardır ve bu bölgelere başkalarının girmesine izin vermemektedirler. Bunu kafalarını sallamak, gerdanlarını göstermek vb. gibi hareketlerle belli edip diğerlerini korkutarak yaparlar.

İguanalarda da durum aynıdır. Yeşil erkek iguanalar da bölgelerini korumaya çalışırlar. Yeşil erkek iguanalar aynı evde barındırılmamalı, birbirlerini görmeleri engellenmelidir.
Olgun erkekler çiftleşme mevsiminde de(genellikle baharda) saldırgan olabilirler. Bu mevsimde yanlarına yaklaşılmasından, bölgelerine girilmesinden hoşlanmazlar. İguanalar da güçlü kuyruklarını kullanarak kendilerini savunurlar. Büyük erkek iguanalar tarafından saldırıya uğramış bazı hayvan sahipleri vardır ki, yüzlerine aldıkları yaralardan dolayı plastik cerrahiye ihtiyaç duymuşlardır.

Doğal saldırganlık
Doğal hayatta da kavgacı ve hırçın olan sürüngenlerde ofansif saldırganlık da doğaldır. Tegus cinsi kertenkeleler daha saldırgandır. Kertenkeleler avcı hayvanlar olmalarına rağmen, başka hayvanlara da yem olabildiklerinden daha çok kendilerini savunmaya yönelik hareket ederler.

Peçeli bukalemunlar (veiled chameleon) diğer bukalemun türlerine göre daha saldırganlardır.

Zehirli sürüngenler saldırganlık konusunda biraz daha inatçıdırlar. Kobralar ve zehirli engerekler daha çabuk sinirlenirler, bir tehlike sezinlediklerinde hemen saldırı için hazırlanırlar.

Kazanılmış saldırganlık
Kazanılmış saldırganlık son saldırganlık şeklidir ve seksüel erginliğe ulaşmakla birlikte ortaya çıkabilir. Sağlıklı erişkinlerde çiftleşme mevsiminde de görülür. Büyük erkek pitonlar çiftleşme mevsiminde çok hareketlilik kazanırlar ve çok tehlikeli olabilirler. Bunun için ergin pitonları beslerken veya onlarla çalışırken çok dikkatli olmalısınız.

Çözüm Önerileri
Birçok ergin sürüngenin birbirlerinden ayrı tutulması gerekir. Ayrıca aynalar vasıtası ile de kendilerini görmeleri engellenmelidir. Acı veren ısırıklardan kaçınmak ve önlemek için onlara vücut sıcaklıkları en yüksek iken veya güneşlenirken yaklaşmalısınız.

Burada verilen tavsiyeleri dikkate alır ve uygularsanız bir sürüngen tarafından ısırılmanın acısını hiç yaşamazsınız. Ancak yine de kazalar olabilir. Eğer sürüngenler tarafından bir ısırığa maruz kalırsanız profesyonel yardıma ihtiyacınız olabilir. Çünkü birçok yılan ve kertenkele ağızlarında tehlikeli bakteriler barındırmaktadırlar. Derin ısırıklarda bu mikroplar dokularınızın derinliklerine işleyebilir.

Eğer bir ısırığa maruz kalırsanız hemen yaranızı povidone iodine içeren ya da diğer antibakteriyel sabunlarla en az on dakika yıkayın ve ılık suyun altında tutun. Sonra hydrogen peroxide'e daldırın ve doktorunuzu arayın. Eğer petiniz sizi ısırırsa onu cezalandırıp disipline etmeyi denemeyin. Çünkü sizi anlamayacak ve daha saldırgan, ürkek olacaktır. Sizi neden ısırdığını anlamaya çalışın. Belki aç olabilir, ürkmüştür, bölgesini koruyordur veya çiftleşme dönemindedir. Bunu kendinize bilinçli yapılmış olarak almayın. Nihayetinde bunu doğası gereği yapmış olabilir.