Kuyruksuz Kediler - Manx Kedisi

[semram94]

Efsanelerden Günümüze Uzanan Patiler








Kuyruğu olmayan Manx kedisi efsanelerle bütünleşmiş bir kedidir. Hakkında pek çok hikaye anlatılmıştır. Bunlardan biri 1588 yılına, İspanyol donanmasının galip İngiliz filosundan kaçtığı döneme kadar uzanır. Söz konusu donanma İskoçyanın kuzeyinden dolanarak İrlanda Denizine iner, fakat geçirdiği bir kaza sonucu kıyıya yakın bir yerlerde parçalanır. Gemideki İspanyol kedileri yüzerek karaya çıkmayı başarırlar ve orada bir koloni kurarlar; bu adanın adı ise Man Adasıdır. Ne yazık ki bu hikayeyi doğrulayacak bir gemi enkazına ve kuyruksuz İspanyol kedisine ait herhangi bir kayıda rastlanmamıştır.

Orta Çağda geçen bir başka efsaneye göre, adayı ellerinde bulunduran Viking savaşçıları, kedilerin kuyruklarını miğferlerine süs yapmak için çalmışlardı, ve anne kediler bu alçakça davranışı engellemek için yavrularının kuyruklarını ısırmaya başlamışlardı. Bir de Man Adası'nın Vikinglerden önceki sakinleri olan Kelt'lere ait olan efsane vardır. Onların geleneğine göre bir kedinin kuyruğuna basan biri, habis kişi olarak suçlanarak engerek yılanlarına sokturulurdu. Derken halkın inanışına göre ilahi bir önlem olarak kediler kuyruksuz doğmuşlardı ki Keltler bu makus kaderden kurtulsunlar.

Manx kedilerinin kökenine dair biyolojik olarak imkansız sınıfına giren fikirler içinde bir kedinin bir tavşanla çiftleştirilmesi vardır. Bu görüş kedinin kuyruğunun tavşana benzemesinden çıkmıştır. Son olarak da ilahi bir efsanevi figür olarak Nuh'la ilişkilendirilmişlerdir. Efsaneye göre, kediler Nuh'un gemisine varan en son hayvanlardı, çünkü özgür tabiatları dolayısıyla acele etmeyi gerekli görmemişlerdi. Kopan tufandan kaçmak için sabırsızlanan Nuh ise gemisinin kapılarını erkenden kapayıp kedilerin kuyruklarının kopmasına neden olmuştu.

Secerenin Kurulması
Genetik bilim bize daha az romantik ama daha fazla tutarlı bir bilgi sunmuştur. Manx kedisi, adada birkaç yüzyıl önce ortaya çıkan dominant bir gen mutasyonu sonucu ortaya çıkmıştı. Man Adası izole bir adaydı, çünkü ancak 19. yüzyılın sonunda turistik bir ada olarak kullanılmaya başlandı. Bu yüzden Manx kedi türü rahatsız edilmeden sağlıklı bir biçimde gelişti. Adada bilinen kuyruksuz kedilere ait kayıtlar en az 1820'lere dayanır. 19. yüzyılın son yarısında kedi hayranları tarafından 'keşfedilen' bu kedilerin 1901 yılında İngiltere'de bir klübü kuruldu.
Kral 8. Edward'ın bir Manx sahibi olması ülkede türe dair ilginin artmasına sebep olduğu düşünülür. Amerikan kedi severler bu kedicikleri 1930'lu yıllarda keşfettiler, ve her zaman olduğu gibi, durumu o kadar aşırı boyutlara taşıdılar ki, Man Adası hükümeti adadaki kedilerin geleceği için büyük bir korkuya kapıldı. Sonuç olarak 1960 yılında hükümet tarafından karşılanan bir yetiştiricilik evi kuruldu. Günümüzde hala çalışmaktadır, fakat artık hükümet tarafından yürütülmemektedir. Man Adası'nda Manx kedisi, paraların, pulların üzerine basılan ve resimlerde, mücevherlerde ve seramiklerin üzerinde sıkça görülen çok önemli kültürel bir semboldür. 13. yüzyılda Marco Polo'dan tutun da 19. yüzyılda Darwin'e kadar pek çok gezgin güneydoğu Asya'da kuyruksuz kediler gördüklerini söylemişlerdir. Fakat türün orjinal kaynağı Man Adasındaki kedilerdir.

Manx kedisinin gelişimini sağlayan dominant 'M' geni son derece dengesiz ve tahmin edilemezdir. Bu yüzden Manx kedilerinin yetiştirilmesi inanılmaz derecede zordur. Çoğu zaman yavruların anne karnındayken hayata gözlerini yumduğu olur. Kuyruksuz Manx kedilerinin haricinde tam kuyruklu Manx kedileri de vardır.

Özellikleri
Manx kedisinin iki katmandan oluşan bir tüy yapısı vardır: kalın, pamuksu bir iç tabaka ve parlak, çok uzun olmayan ve sert bir üst tabaka. Pek çok rengi vardır. Gözleri tüyleriyle uyumlu olur. Göz renkleri arasında mavi, portakal veya karışık (mavi/portakal) renkleri bulunur.

Orta boyda, yuvarlak bir vücuda sahiptir. Arka ayakları ön ayaklarından uzundur. Omuzları kaslıdır. Kafası yuvarlak ve büyüktür, yanak kemikleri ise oldukça gelişmiştir.Güçlü bir çenesi vardır. Kulakları kafaya yakın tarafta geniştir, üste çıktıkça daralır. Gözleri geniş, yuvarlak bir yapıya sahiptir ve orta boydaki burnuna hafif bir açıyla durur. Kuyruksuz uzun tüylü kedilere Cymric adı verilir.

Huyları ve Bakımı
Bir Manx kedisi yavrusu seçmek bir sürü zorluklar içerir ve uzman bir veteriner tavsiyesine başvurulması gerekir. Manx kedileri koşarken hafif seken, tavşana benzer bir şekilde koşarlar, fakat yürürken gayet normaldirler. Ayakta dururken de kedi gibi dururlar, tavşan gibi bir pozisyon almazlar. Bir Manx kedisi evcil hayvan olarak çok şirin bir tercihtir.

Manx kedileri sadık, sevgi dolu ve sessizdirler. İlgi çekmek için avazı çıktığı kadar miyavlamak yerine mırıldarlar. İlk tanışmalarda temkinlidirler ve eğer çok ses varsa ya da ani hareket yapılırsa fazla heyecanlanabilirler. Manx'lar özellikle tek bir kişi tarafından ilgilenildiklerinde kolaylıkla eğitilebilirler ve sahiplerini bile korurlar. Ailenin bir parçası olmayı severler ve evde yalnız bırakılmaktan hiç hoşlanmazlar. Bu yüzden gün içinde bomboş olan çalışan insanların evleri için pek uygun kediler değildirler.

Hayret verici bir diğer özellikleri ise, kuyruğun kedilerin hareketlerinde ve dengelerinde oynadığı hayati rol göz önünde bulundurulduğunda, kuyruksuz oluşunun Manx kedisinin tırmanma ve avlanma yeteneğini azaltmayışıdır. Bu kediler müthiş iyi ve istekli fare avcılarıdırlar. Manx kedilerinin dışarıyla ilişkisi olması iyi birşeydir.

Manx kedilerı genelde iki ile dört arasında yavru doğururlar. Yavru kediler çok hassastır ve çok özenli bir bakım isterler. İlk haftalar boyunca sağlıklı görünen yavru kedilerde bile ölüm görülür. Fakat sağ kalan yavru kediler çok hızlı bir şekilde tüm ömürleri boyunca sürecek afacan ve sağlıklı bir oyunculuk yeteneği geliştirirler.

[kar_delen_nur]

ilginç bir tür ama bence kedi dediğin kuyruğunu sallicak ve kuyruğunu kovaliicak(mesela benmki) kuyruğu olmayanlar çok kediye benzemiyor...

[pisicik]

Çok ilginç , dengelerini nasıl sağlıyorlar acaba... Benım bıldıgım, kedıler dengelerını saglamak ıcın kuyruklarını kullanırlar. Bu pisiciklerin işi zor

[>Ferik ve Bulut<]

MANX KEDİSİ


Kuyruksuz olarak tanınan bu çok eski kedi türü adını, Kuzey İrlanda ile Kuzey İngiltere arasında yer alan Man Adasından almaktadır. İngilizce Oxford Sözlüğüne göre Manx, Manlı anlamını taşımaktadır.

GÖRÜNÜM

Tıknaz, yuvarlak gövdeli; sık fakat kısa tüylü; ön ayakları arka ayaklarına göre daha kısa, böylece kuyruksuz kalça nahiyesli omuz seviyesinden daha yüksekte, başı iri ve enlidir. Man kedisinin dört türü mevcuttur :

1- The Rumpy – Kuyruksuz : Gerçek Man Kedisi tamamen kuyruksuzdur. Kuyruğunun olması icab eden yerde küçük bir delik vardır.

2- The Rumpy Riser – Kabarık Kuyruk Sokumlu : Kuyruk sokumu nahiyesinde, belkemiğine ilave bir iki adet omurga kemiği,kuyruğun olması icab eden yerde küçük bir yumru meydana getirmiştir.

3- The Stumpy – Kesik Kuyruk : Yine kuyruk sokumunda, belkemiğinin uzantısı birkaç omurga kemiği, hayvana kısa fakat hareket ettirebildiği bir kuyruk koçanı sağlamıştır.

4- The Longy – Kuyruklu : Hemen, hemen normal uzunlukta bir kuyruğa sahiptir. Bu dört tür tabii Man Kedilerine ilaveten bir de acımasız ticaret erbabının yarattığı beşinci tür mevcuttur ki, bunlar, yavru iken kuyrukları kesilip büyütülen ve cins Man Kedisi diye yüksek fiyata satılan kedilerdir. Bu uygulama’nın 1903 yılına kadar geri gittiği anlaşılmaktadır. Man Adasının baş şehri Douglas’a gelen turistlere bu kediler hatıra eşyası olarak satıla gelmişlerdir. O kadar ki, bir aralık, adada doğan kedilerden daha fazla adette kedinin turistlere satıldığı görülmüştür Geleneksel tipik Man Kedisinin tüyleri sık ve kısadır fakat bir de uzun tüğlü cinsi vardır, bu da ilk defa 1960 yılında Kanada’da ortaya çıkmıştır.

EFSANE

Man Kedisinin tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Zaman içinde kedinin menşeine dair türlü efsaneler uydurulmuştur. Bunların bazıları şöyledir: 1-Tavşan Efsanesi : Man Kedisi, ehli kedinin tavşan ile birleşmesinden türemiştir. Bu hikaye sadece hayvanın kuyruğunun kısa olmasından değil yürüyüşünün garip olmasından da kaynaklanmıştır. Man Kedisinin ön ayaklarının kısa,arka ayaklarının uzun olması hayvanın sanki zıplar gibi yürümesine sebep olmaktadır. 2- Nuhun Gemisi Efsanesi : Man Kedisi, büyük tufanda, Nuhun Gemisine, tam kapı kapanırken yetişmiş ancak kuyruğu kapıya sıkışıp kopmuştur. 3- İrlandalı Askerlerin Kedi Kuyruğu İnancı : Man Kedileri, Tibette mabetleri korudukları sıralarda çok güzel kuyruklara sahiptiler. Derken onları İspanyol seyyahlar alıp Avrupaya getirdiler. Bir İspanyol gemisi Man Adası açıklarında battı, gemide bulunan birkaç kedi, yüzerek adaya çıkıp orada çoğaldılar. Ancak İrlandalı Askerler, kedilerin bu çok güzel kuyruklarını kesip uğur olarak saklamaya başladılar. Ana kediler kuyruk uğruna yavrularının öldürüldüğünü görünce, doğar doğmaz yavruların kuyruklarını kendileri kemirip yok etme yolunu seçtiler, böylece, bir süre sonra, Man Adasında doğuştan, tabii olarak kuyruksuz kediler ortaya çıktı. 4- Nuhun Gemisinden Bir Başka Efsane : Nuhun Gemisinde, kedilerden birinin kuyruğunu köpek ısırıp koparttı. Gemi Ağrı Dağına oturduğunda bu kedi açık pencereden kaçıp yüzerek Man Adasına geldi ve böylece adada kuyruksuz kediler üredi. 5- Samson Efsanesi : Mitolojik bir hikayeye göre ise, Samson küçük bir egzersiz yapmak için İrlanda Denizinde yüzüyordu, tam Man Adasına yaklaşırken çok uzun kuyruklu bir kedi kuyruğunu Samsonun boğazına doladı, Samson boğulmamak içinkedinin kuyruğunu çekip koparttı. Sonuçta Man Adasının kuyruksuz sakinleri ortaya çıktı. 6- Kuyruk Vergisi Efsanesi : Bir Derebeyi, kedi kuyruklarının üzerine ağır vergiler koydu. Man Adası halkı vergiden kurtulmak için kedilerin kuyruklarını kestiler. Bu kediler, bugün Man Adasında itina ile korunmaktadırlar.

ŞAHSİYET

Man Kedisi, hareketli,gözü pek, canlı, yaramaz, oyuncu, sadık, sevgi dolu, hızlı, mahçup, uysal, sakin, sessiz, mahzun bakışlı, fazla şey istemeyen, zeki sıfatlarile tanımlanmaktadır. Bazı bakımlardan köpek gibi hareket ettiği söylenir. Mesela insanlarla oyun oynamakta, atılan bir şeyi alıp getirmeye alıştırılabilmektedir. Tasma ile gezdirilebilmektedir. Eğitilmeye uygundur. Çocuklarla çok iyi geçinmekte, iyi bir iletişim kurmaktadır. Bu kedileri inceleyen bir uzman şöyle çelişkili tarifler yapmaktadır : Sessiz fakat hareketli; mahçup fakat arkadaş canlısı; zeki fakat hislerini açığa vurmayan; akıllı fakat karşısındakine güvenen. Bazı kritikler, kuyruğunun olmayışını bir şekil kusuru olarak görmüşler ve hayvanın kendini bu yüzden yeterince ifade edemediğini ileri sürmüşlerdir. Hatta, Aldous Huxley, Man kedisini sağır adama benzetmiştir.
*alıntı

Semram94 ben de nette rastladım burda daha önce dikkat çekmiş olduğunu görünce de pek bir sevindim
Azcıcık güççücük katkı da benden

[semram94]

Teşekkür ederiz...

[>Ferik ve Bulut<]

Rica ederiz efenim ne demek

[kedi341]

kuyruklu kediler daha güzel x)

[merve çağrı]

Çok karizma duruyorlar bence

[semram94]

Bence de... xD :P