Markamama.com
Geri Git   Mihav.com > Serbest Kürsü > Güncel


Cevap Yaz
Eski 21-03-12, 01:01   #1
 
Üyelik Tarihi: Eki 2011
Mesajlar: 1.181
Kontesss Çevrimdışı
Varsayılan İnsanlarda Kuduz

İnsanlarda Kuduz
Kuduz hastalığı, çok eski zamanlardan beri bilinen ve insan ve hayvanlar için çok tehlikeli olan, bulaşıcı ve öldürücü bir hastalıktır. Bu yüzden günümüzde, birçok ülkede hala önemini taşıyan zoonozların başında gelir. Kuduz, dünya üzerinde bazı sayılı ülkeler dışında, hemen her ülkede mevcuttur. İngiltere ve İskandinavyada eradike edilmiştir. Avustralya ve Yeni Zellandada ise bu güne kadar hiç görülmemiştir.
Yaban hayvanları ve en başta yarasalar, kuduz hastalığının taşınması ve saklanmasında rezervuar olarak rol oynarlar. Bu yüzden de hastalığın ortadan kaldırılması hemen hemen imkansızdır.
Kuduz hastalığının etkeni rhabdo virusler grubundan olan nöyrotrop bir virustur. Bu virisun memelilerde beyin ve tükrük bezlerine karşı büyük bir ilgisi, yani predileksiyonu vardır. Bu yüzden de virüs salyada bol miktarda bulunur ve salya ile çevreye yayılır. İki çeşit kuduz virusu vardır . bunlardan birisi tabiatta bulunan sokak virusüdür, diğeri ise tavşanlara adapte edilen virus fixtir.
Hastalığın biz insanlardaki belirtileri tedavi edilmeyen vakalarda 5 gün ile 1 yıl arasında değişen bir süre (genellikle 20 - 60 gün) sonra ortaya çıkar. Ateş, baş ağrısı, bilinç kaybı, ağızda köpüklenme, uykusuzluk, hiperaktivite, oryantasyon bozukluğu, hayal görmeler, sara krizleri, tuhaf davranışlar, ense sertliği, hızlı ve sık nefes alıp verme, salya artımı ve felçler görülebilir. Bu belirtilerin görüldüğü hastalar genellikle kaybedilir.
Hayvanlardaki belirtiler de bu doğrultudadır, ancak kuduz hastalığının hayvanlardaki teşhisinin en güvenilir yöntemi beyinin mikroskop altında incelenmesidir. Sinir hücrelerinde oluşan inokulasyon cisimciklerinin görülmesi (negri cisimcikleri) tanıda kesin rol oynamaktadır. Bu arada floresan antikor tekniği ve farelere inokulasyon denemeleri, kuduz teşhisinde bugün için en güvenilir yöntemlerdir.
Çakal, kurt, tilki, kokarca, sırtlan, ayı, yarasa gibi doğadaki tüm vahşi memeliler ve eğer aşılanmamışlarsa köpek, kedi, inek, eşek gibi evcil memeli hayvanların kuduz hastalığını bulaştırdığı rapor edilmiştir. En çok köpek ısırmaları sonrası ortaya çıkar. Sanıldığının aksine sincap, sıçan, fare, hamster gibi kemirgen hayvanlar ve tavşanlar taşıyıcı değildir ve bu hayvanlar tarafından ısırılma bir risk oluşturmaz. Yarasa hariç bütün hayvanlar enfeksiyon sonucu ölürler. Yarasalar bu nedenle hastalığın yayılmasında sanılandan daha büyük rol oynarlar.
Ülkemizde durum nedir?
Ülkemizde kesin kayıtlar olmamakla birlikte, köpeklerden hastalığı kapan çok sayıda vaka olduğu bilinmektedir. Türkiyede vahşi hayvanlardan bulaşan kuduz vakası bildirilmemiştir. Ancak bildirimler yetersiz olduğu için, vahşi hayvanlarda kuduz olmadığını söylemek mümkün değildir. Pendik Veteriner Kontrol Araştırma Enstitüsü raporlarına göre (bu kurum kuduz teşhisinde en önemli ve uzman kuruluştur) şüpheli olduğu için gönderilen ölü köpek kafaları 1990´da % 82, 1995´de % 81, 1997´de % 77, 1998´de % 82, 1999da ise % 82 oranında kuduz pozitif çıkmıştır.
Kuduz insanlara nasıl bulaşır?
Bulaşmadaki temel faktör hayvanın salyasında bulunan etkenin ısırılan canlının sinir dokusuna temas etmesidir. Sinir doku aracılığı ile enfeksiyon gereçekleşir. Bu nedenle deri bütünlüğünün bir şekilde bozulması gerekmektedir. Örnek verecek olursak ;
- Kuduza yakalanmış bir memeli hayvanın(özellikle köpek) ısırması ve yaralaması ile,

- Kuduz hayvanın (özellikle kedi) salyasının sıyrık veya çatlak deriye, göz ağız veya buruna temas etmesiyle,

- Kuduz hayvanın salyası ile bulaşık eşyanın (tasma, yular, dizgin vb.) yaralı deri ile temas etmesi ile,

- Kuduz hayvan tarafından tırnaklanarak meydana gelen yaralanmalar ile (hayvanın tırnağı kendi salyası ile bulaşıktır.)

- Kuduz hayvanın eti ve sütünün çiğ olarak yenmesi ile,

- Kuduza yakalanmış bir insan ile yakın temasta bulunulması ile bulaşabilir.

- Mağara ve labarotuvar ortamlarında havada asılı kalmış virüsün solunum yolu ile hastalık oluşturabileceği düşünülmüş ise de, bu şekilde bir bulaşma henüz rapor edilmemiştir ancak bu durum hakkında kesin bilgi vermek mümkün olmamıştır.

- Kuduz veya kuduz olduğu şüpheli bir hayvanın ısırdığı veya tırnakladığı bir insanda neler yapılmalıdır?

- Yarası sabunlu ya da deterjanlı su ile bolca yıkanmalıdır. Yaraya bir antiseptik ( % 40-70 lik alkol, iyodin v.b ) uygulanmalıdır.

- Yaranın beyine yakınlığı ve tedaviye başlanma için geçen süre virusun beyine ulaşması açısından önemlidir. Bu nedenle en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.

Sağlıklı bir görünümü olan köpek, kedi veya diğer bir evcil hayvan insanı ısırdığında, o hayvan hemen yakalanmalı ve 10 gün boyunca doğal ortamında (kapalı ortamlarda tutmak hayvanda kuduza benzer bulguların ortaya çıkmasına neden olabilir) gözlem altında tutulmalıdır. Bu süre içinde hayvanda kuduz görülmezse, hayvanın kuduz virüsünü taşımadığı kabul edilir.

Kuduz şüphesi olan hayvan yakalanıp gözlem altında tutulamıyorsa veya yapılan testler pozitif çıkarsa kısa süre içinde tedaviye başlanmalıdır.

Kuduz hastalığının tedavisinde neler yapılır?
Mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilen ve gerek görülen vakalarda sabunla yıkadıktan sonra yara içine ve etrafına hesaplanan dozda kuduz immün globulini yada kuduz serumu (serumun enjekte edilebilen en fazla miktarı, hatta mümkünse tümü) enjekte edilmelidir. Eğer ısırık çok büyükse ve yaraya dikiş atmak zorunlu ise yara dudakları etrafına mutlaka kuduz serumu ve immun globulini uygulanarak dikiş atılmalıdır.
Temas sonrası yara bakımı ve kuduz serumu uygulamasından sonra aşılamaya geçilmelidir. Aşılamada mutlaka bağışıklama gücü yüksek, uygulaması kolay ve en önemlisi nörolojik yan etkileri olmayan hücre kültürü aşıları kullanılmalıdır. Ülkemizde hücre kültürü aşısı olarak HDCV (Human Diploid Cell Vaccine) ve VERO (Verorab) bulunmaktadır. Her iki aşının da bağışıklama gücü ve yan etki açısından hiçbir farkı yoktur. Üretimlerinde aynı aşı suşu kullanıldığı için birbirlerinin yerine kullanılabilirler yada zorunlu hallerde aşılamaya birisi ile başlayıp diğeri ile devam edilebilir.
Kuduz aşısı nasıl uygulanır?
Kuduz tedavisinde aşılama ve antiserum uygulaması şarttır. Blindiği gibi Louis Pasteurün ilk başarılı tedavisinin üzerinden geçen yıllar boyunca gerek aşı üretiminde gerekse hastalığın eradikasyonunda büyük başarılar elde edilmiştir. Tüm bu süreç neticesinde belirli tedavi protokolleri belirlenmiştir. Dünya Sağlık Örgütünün belirttiği bu protokole göre ;
Kuduz aşısı 0., 3., 7., 14., ve 28. günlerde 5 doz olmak üzere kas içine ve mutlaka deltoid adaleden, bebeklerde ise uyluğun ön-yan kısmından yapılmalıdır. Aşı kesinlikle kalçadan uygulanmamalıdır Aşılama şemasına uygun olarak yapılan aşılama ile % 100 oranında başarı sağlanmaktadır. Aşının uygulanmasında çok nadir olarak aşı yerinde ağrı, kızarıklık, şişlik, ateş gibi bilinen aşı yan etkileri görülebilir.
Dünya Sağlık Örgütü; aşılamaya başladıktan sonraki 10 gün içinde ısıran hayvanın gözlem altında tutulmasını, eğer hayvan sağ ise ya da öldürülerek laboratuvar tetkikleri ile kuduz olmadığı tesbit edilirse aşılamanın kesilebileceğini bildirmektedir. Ancak önemle belirttiği bir nokta da önerilerinin genel öneriler olduğu ve ülkelerin şartlarına göre değişiklikler yapılması gerektiğidir. Ülkemiz gibi kuduz hastalığının enzootik olduğu ve hala insan kuduzunun görüldüğü ülkelerde aşılamanın kesilmemesi ve 5 dozluk şemanın mutlaka tamamlanması önerilmektedir.
Çünkü, bu gibi ülkelerde kişinin bir kez daha virüsla temas etme olaşılığı çok yüksektir ve ikinci temasta gerek kuduz serumu gereksinimi olmaması gerekse 2 doz aşının yeterli olması nedeniyle kişinin tedavi süresi kısalacak, maliyeti azalacak ve kişi psikolojik olarak kuduza yakalanma korkusundan uzak kalacaktır.
İSTANBULDA KUDUZ AŞISI UYGULANAN HASTANELER :
1. Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
2. Şişli Eftal Eğitim ve Araştırma Hastanesi
3. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
4. Kartal Dr.Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
5. Beykoz Devlet Hastanesi
6. Şile Devlet Hastanesi
7. İstinye Devlet Hastanesi
8. Prof. Dr. Necmi Ayanoğlu Silivri Devlet Hastanesi
9. Çatalca Devlet Hastanesi
10.Tacirler Eğitim Vakfı Sultanbeyli Devlet Hastanesi
11.Büyükçekmece Devlet Hastanesi
12.Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi
13.Sultançiftliği Lütfiye Nuri Burak Devlet Hastanesi

İlgili kişi şahsen başvurmak zorundadır.

Kuduz Aşısı ÜCRETSİZ (BEDAVA) olup, 24 saat boyunca her gün yukarıda belirtilen hastanelerde uygulanmaktadır. Konuyla ilgili şikayetleriniz için (0212) 511 89 18 /428-414-413 no'lu telefonları arayabilirsiniz.

BULAŞMA ÖNCESİ AŞILAMANIN ÖNEMİ
Bulaşma öncesi aşılama uygulaması için Dünya Sağlık Örgütü'nün tavsiye ettiği aşılama şemasına göre 0., 7., 28. günlerde toplam üç doz aşı uygulanması yeterlidir. Kullanılacak aşıların mutlaka hücre kültürü aşıları olması (HDCV ve Verorab) gerekmektedir. Hayvan beyni kökenli aşılar bu uygulamada kullanılamaz. Burada hatırlanması gereken önemli bir nokta, bulaşma öncesi koruyucu aşı uygulamasının, kuduz virüsü ile temas halinde gerekli tedavi amaçlı aşı uygulamasına olan gereksinimi ortadan kaldırmadığıdır. Ancak bu uygulama, virüsle temas halinde kuduz serumu uygulanması gereksinimini ortadan kaldırmakta ve uygulanacak aşı sayısını azaltmaktadır. Temas öncesi şemaya göre aşılanmış bir kişiye virüsle temas olasılığı halinde 0. ve 3. günlerde uygulanacak 2 doz ek aşı yeterli olacaktır. Yapılacak bu iki doz rapel serum antikor titresini ilk bir hafta içinde 5 kat arttırmaktadır.
HDCV ve Verorab gibi zararsız, hücre kökenli aşıların geliştirilmesinden sonra koruyucu aşılama çok önem kazanmıştır ve Dünya Sağlık Örgütü tarafindan rutin olarak risk altında olan kişilere uygulanması önerilmektedir. Bulaşma öncesi aşılamanın önerildiği risk altındaki kişiler şunlardır;

- Veteriner hekimler;

- Infeksiyon hastaliklari ile ilgili laboratuvar personeli;

- Kuduz vakalarına bakmakla görevli özel bölümlerde ve kornea nakli yapılan bölümlerde çalışan hastane personeli;

- Kuduza hassas evcil hayvanlar ile devamlı teması olanlar;

- Doğal bilimler ile uğraşanlar, orman işçileri, mezbaha ve hayvan derileri ile uğraşan personel, genellikle arazide çalışan personel, çok sık ava gidenler;

- Endemik alanlara (özellikle Asya, Afrika ve Amerikadaki tropikal ve subtropikal ülkeler) sık seyahat eden kişiler;

Bulaşma öncesi aşılama uygulamasının pek çok avantajı vardır:

Kuduz bir hayvan ile temas ya da ısırılma halinde büyük değer taşıyan temel bir bağışıklık sağlar ve sağlanan bu aktif bağışıklık nedeniyle ısırık ne kadar büyük olursa olsun ve ne kadar beyine yakın olursa olsun kuduz serumu uygulamasını gereksiz kılar;

Dünyanın bazı bölgelerinde aşının teminindeki gecikme süresince doğan riski azaltır.

Virüsle temas halinde uygulanması gereken aşı dozunu azaltarak, 5 doz yerine 1-2 doz uygulanmasını sağlar. Temas öncesi şemanın tamamlanmasından sonra 1 yıl içerisinde kuduz şüpheli temas oluşursa tek doz aşı yeterli olmakta, 5 yıla kadar uzayan bir sürede temas oluşursa 0 ve 3. günlerde 2 doz aşı yeterli olmaktadır. Beş yıldan daha sonra oluşan temaslar içinse yeniden 5 dozluk şemayı uygulamak gerekmektedir.

Veteriner Hekim Kürşat Özer
  Alıntı Yaparak Cevapla


Cevap Yaz

Konu Araçları

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Kuduz >Ferik ve Bulut< Güncel 1 19-06-16 22:58
öldürücü pire damlaları(dikkat!!) 3 hav 1 miyav Güncel 23 08-01-16 03:41
Ücretsiz Kuduz Aşısı Kontesss Güncel 0 21-03-12 00:53
Kedi kuduz hastalığı Kontesss Kedi Sağlığı 0 06-02-12 21:09
Afyon'da kuduz karantinası 3 hav 1 miyav Güncel 0 20-11-08 12:56



Saat 18:23.

Reklam
© Copyright 2008 Mihav.com
Creative Commons Lisansı
x


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198